Gepubliceerd in: 2019
Tijdens menig oudergesprek wordt er een grapje over gemaakt; wil je mijn zoon/dochter gaan leren sms’en? Op Kentalis Rafaël en Kentalis Mariëlla heeft sms een heel andere betekenis. Sms staat voor sensomotorische stimulatie.

Het sms programma is ontwikkeld op bovengenoemde scholen. De ergotherapeuten en vakleerkracht bewegingsonderwijs hebben uitgebreid onderzoek gedaan naar een passende methodiek: hoe kan de sensomotorische ontwikkeling, specifiek voor de doelgroep van Kentalis Rafaël (leerlingen met doofblindheid) en Kentalis Mariëlla (leerlingen met een communicatief meervoudige beperking) gestimuleerd worden? Er is bekeken hoe bestaande methodieken die al gebruikt werden op beide scholen, bijvoorbeeld “Sherborne”, “Ervaar het maar” en “Basale stimulatie” nog beter afgestemd konden worden op de leerlingen. Deze methodieken steken ook in op o.a. de sensomotorische ontwikkeling.
Het besteden van aandacht aan de sensomotoriek is voor de leerlingen op beide scholen erg belangrijk. Door aandacht te besteden aan de sensomotoriek leren leerlingen hun eigen lichaam kennen, en via hun eigen lichaam de wereld om hen heen. De sensomotorische ontwikkeling ligt aan de basis voor o.a. de communicatieve en sociaal-emotionele ontwikkeling.
Na verschillende pilot groepen is het sms programma in 2010 geïmplementeerd. Het sms programma is opgebouwd uit zes verschillende lesblokken waarin activiteiten worden aangeboden zodat de leerling zijn/haar lichaamsbesef zo optimaal mogelijk kan ontwikkelen. Lesblok 1 richt zich op het voelen van en met je eigen lichaam. Lesblok 2 richt zich op actie-reactie bewegen, lesblok 3 op verkennend bewegen, lesblok 4 op imiteren, lesblok 5 op gericht bewegen in de ruimte en lesblok 6 op samen bewegen. Iedere leerling doorloopt het lesblok in zijn eigen tempo. Een lesblok is klaar wanneer de doelen die per blok gesteld worden behaald zijn. Wanneer alle blokken afgerond zijn, beheerst de leerling de voorwaarden om deel te nemen aan de gymles. Deze leerlingen maken de overstap naar de gym onder leiding van de vakleerkracht bewegingsonderwijs. Voor leerlingen waarbij het niet haalbaar is om deel te nemen aan de gymles of waarbij de sms blokken nog niet behaald zijn, dient het sms’en als alternatief voor de gym. Deelname aan sms zorgt hierdoor voor voldoende beweegmomenten op school.
Inmiddels is het sms’en op de Travelaar (het gebouw waarin deze twee scholen gehuisvest zijn) een bekend begrip geworden. Dagelijks wordt er onder leiding van de ergotherapeut (in samenwerking met de leerkracht) 1 op 1 of in kleine groepjes gesms’t.
Marie van den Berg (7) is een van deze leerlingen. Sinds februari 2019 ben ik als ergotherapeut gestart met Marie. Marie is bekend met de bewegingspedagogiek van Sherborne, waardoor het sms’en hier mooi op aansluit. We werken nu aan lesblok 1: het voelen van en met het lichaam. Tijdens dit blok ervaart Marie verschillende tastprikkels op haar lichaam; zoals wrijven, tikken, kriebelen, trillen en inwikkelen. We zingen, wapperen met een parachutedoek, doen klap – tik – en kriebelspelletjes die Marie op haar lichaam ervaart, lopen over verschillende ondergronden en rollen ons bijvoorbeeld in een mat. Het tempo waarin de activiteiten worden aangeboden wordt aangepast op Marie haar verwerkingstijd. Wanneer Marie de prikkel verwerkt heeft, kijkt ze je met haar mooie open blik in haar ogen aan wat je nog meer in petto hebt.

Het is mooi om te zien hoe Marie geniet en hoe ze het ervaart. Stapsgewijs doet Marie nieuwe ervaringen op met het voelen van en inzetten van haar eigen lichaam. Deze beweging is erg belangrijk voor Marie. Naast het bewegen staat ook de communicatie centraal. Door middel van pictogrammen kan Marie met haar blikrichting of hand aangeven of ze de activiteit ‘nog een keer’ wil of ‘klaar’ is.
Mooi om dit avontuur samen met Marie aan te mogen gaan. Ik ben benieuwd wat Marie me allemaal nog meer gaat laten zien en waar het haar gaat brengen.
Suzan Huisinga
Ergotherapeut
Koninklijke Kentalis Mariëlla
